Zagęszczacze to grupa dodatków, które mają na celu poprawę konsystencji produktu. Mogą pojawić się w produktach spożywczych, a także w kosmetykach. Poprzez wzrost lepkości wynikających w właściwości żelujących i stabilizujących produkty mają przyjemniejszą teksturę. Nie wpływają na trwałość ani na właściwości smakowe żywności.
Wśród zagęszczaczy najpopularniejsze to:
-karagen
-pektyny
-polidekstroza
-maltodekstryna
– kwas alginowy.
Karagen (CGN) E407
Kiedy sięgamy po mleko czekoladowe, śmietankę czy lody, bardzo często na końcu składu znajduje się karagen. Ta substancja o dość intrygującej nazwie pojawia się bardzo często w produktach, więc przyjrzyjmy mu się bliżej.
Karagen jest substancją chemiczną (policharadynem, galaktanem siarczanowym) pozyskiwanym z czerwonych wodorostów. Karagen jest trawiony przez nasze jelita.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) określił maksymalne dopuszczalne dzienne spożycie karagenu na 75 mg na kg masy ciała.
Tajemnicą handlową producentów są dokładne proporcje użytych składników, ale można pokusić się o oszacowanie zawartości karagenu w popularnym napoju mlecznym występującym w wielu, często bardzo ciekawych, wariantach smakowych. Przyglądając się etykiecie, zauważymy, że karagen występuje przed witaminami z grupy B, których zawartość została wylistowana. Karagenu jest co najmniej 0,35 mg/ 100g produktu. Zakładając minimalny udział karagenu w składzie, wypijając jedną 400gramową butelkę napoju, dzienne spożycie pozostaje znikome. Jednak należy mieć na uwadze, że poziom bezpiecznego dopuszczalnego spożycia miał być zweryfikowany przez EFSA do 2023 roku, co nie zostało uczynione. a ilość publikacji poddających w wątpliwość bezpieczeństwo E407 przybyło.
O wątpliwościach związanych ze spożyciem karagenu dość obszernie opowiada artykuł dostępny pod tym linkiem https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38732613/
Powiązania między mikrobiotą a karagenem
Od kilku lat badacze przyglądają się związkom między mikrobiotą jelitową a karagenem.
Wpływ polisacharydu na bakterie nie wygląda najlepiej. Ponieważ przypisuje mu się degradację bariery śluzowej, w konsekwencji substancja ta powoduje spadek liczebności Akkermansia muciniphilia i wystąpienie reakcji zapalnej. Karagen zwiększa liczebność bakterii Bacteroidetes, a zmniejsza liczbę bakterii produkujących krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA). W rezultacie dochodzi do uszkodzenia integralności błony śluzowej jelita i redukcji warstwy mucynowej. Szczególnie narażeni na negatywne działanie karagenu są osoby są osoby cierpiące na stany zapalne jelit, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
Pozytywny wpływ karagenu na bakterie
Istnieją badania dokumentujące pozytywny wpływ karagenu. Wykazano na przykład, że stosowanie karagenu pochodzącego z alg Kappaphycus zwiększa populację probiotycznych bakterii z rodzaju Bifidobacterium. Okazuje się więc, że ogromne znaczenie ma pochodzenie karagenu jak również sposób jego przetworzenia. Równie ważny jest stan naszej mikrobioty. Zaburzona może być bardziej podatna na negatywny wpływ karagenu.
- Komisarska P., Pinyosinwat A., Saleem M., Szczuko M. Carrageenan as a Potential Factor of Inflammatory Bowel Diseases. Nutrients. 2024;16:1367. doi: 10.3390/nu16091367. – DOI – PMC – PubMed
- Shang Q., Sun W., Shan X., Jiang H., Cai C., Hao J., Li G., Yu G. Carrageenan-induced colitis is associated with decreased population of anti-inflammatory bacterium, Akkermansia muciniphila, in the gut microbiota of C57BL/6J mice. Toxicol. Lett. 2017;279:87–95. doi: 10.1016/j.toxlet.2017.07.904. [DOI] [PubMed] [Google Scholar]
- Wu W., Zhou J., Xuan R., Chen J., Han H., Liu J., Niu T., Chen H., Wang H. Dietary κ-carrageenan facilitates gut microbiota-mediated intestinal inflammation. Carbohydr. Polym. 2022;277:118830. doi: 10.1016/j.carbpol.2021.118830. [DOI] [PubMed] [Google Scholar]
- Oliyaei N., Moosavi-Nasab M., Mazloomi SM Therapeutic activity of fucoidan and carrageenan as marine algal polysaccharides against viruses 3 Biotech. 2022;12:154. doi: 10.1007/s13205-022-03210-6. [ DOI ] [ Artykuł bezpłatny PMC ] [ PubMed ] [ Google Scholar ]
