Mikrobiota jelitowa to jeden z najważniejszych elementów wpływających na zdrowie człowieka. Miliardy mikroorganizmów zamieszkujących nasze jelita uczestniczą w trawieniu, wspierają odporność, regulują procesy metaboliczne i wpływają na funkcjonowanie układu nerwowego. Coraz więcej badań pokazuje, że skład mikrobioty jelitowej jest dynamiczny i zmienia się pod wpływem diety, stylu życia oraz czynników środowiskowych, w tym sezonowości.
Jak sezonowość wpływa na mikrobiotę jelitową?
Przez większą część historii człowieka sposób żywienia był ściśle związany z porami roku, a różnorodność dostępnych produktów sprawiała, że skład diety zmieniał się naturalnie w ciągu roku. Mimo że dziś większość warzyw i owoców można kupić przez cały rok, wybieranie produktów sezonowych nadal ma swoje zalety. Przede wszystkim sprzyja większemu urozmaiceniu jadłospisu. A właśnie różnorodność spożywanych produktów roślinnych jest jednym czynników wspierających różnorodność mikrobiotę jelitowej.
Wiosna – wsparcie regeneracji po zimie
Wiosna to czas, gdy na naszych talerzach pojawiają się młode warzywa i zioła bogate w witaminy oraz antyoksydanty.
Szczególnie warto sięgać po:
- Szparagi
- Rzodkiewkę
- Sałaty
- Szczypiorek
- Natkę pietruszki
- Młode warzywa liściaste
Produkty te dostarczają prebiotyków, czyli składników stanowiących pożywkę dla korzystnych bakterii jelitowych.
Lato –najwięcej różnorodności
Lato sprzyja zwiększeniu spożycia świeżych warzyw i owoców, które dostarczają błonnika, witamin, składników mineralnych i związków fitochemicznych.
Na szczególną uwagę zasługują:
- Maliny
- Jagody
- Porzeczki
- Truskawki
- Pomidory
- Cukinia
- Papryka
Owoce jagodowe są bogate w polifenole, które mogą wpływać na aktywność i skład mikrobioty jelitowej. Dodatkowo letni okres często wiąże się z większą aktywnością fizyczną i częstszym przebywaniem na świeżym powietrzu, co również może korzystnie oddziaływać na zdrowie, metabolizm i ogólne samopoczucie.
Jesień – czas fermentacji i budowania odporności na zimę
Jesień przynosi produkty bogate w błonnik oraz tradycyjne przetwory fermentowane, które od wieków stanowią ważny element diety w naszej szerokości geograficznej.
Jesienią warto regularnie spożywać:
- Dynię
- Buraki
- Marchew
- Kapustę
- Kiszonki
Produkty fermentowane mogą być cennym elementem zdrowej diety, a jednocześnie zwiększają jej różnorodność. Warzywa korzeniowe i kapustne natomiast dostarczają błonnika wspierającego produkcje krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych.
Zima – czas zajrzeć do spiżarki i zamrażarki
Zimą w sklepach królują produkty z importu, warto więc odpowiednio wcześnie przygotować się do tej pory roku. Świetnymi sposobami utrwalania żywności są mrożenie i suszenie, szczególnie przydatne w przypadku owoców. Z kolei warzywa stanowią świetną bazę do różnych przetworów przygotowanych jesienią.
Podsumowanie
Sezonowość może być prostym sposobem na zwiększenie różnorodności diety, a tym samym na wsparcie mikrobiotę jelitowej. Włączanie do jadłospisu produktów charakterystycznych dla poszczególnych pór roku pomaga dostarczać organizmowi błonnika oraz związków bioaktywnych. Regularne spożywanie warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych i żywności fermentowanej wspiera zdrowie jelit, odporność oraz dobre samopoczucie
