Nanobiome – polskie badanie mikrobioty jelitowej

Logo nanobiome

Dysbioza jelitowa – popularna dolegliwość pod lupą

Mikrobiota jelitowa często bywa utożsamiana z narządem fizjologicznym wpływającym na stan zdrowia gospodarza – nie ma w tym ani odrobiny przesady, bo tryliony mikrobów zamieszkujące układ pokarmowy, podobnie jak „pełnoprawny narząd”, mają ogromny wpływ na organizm człowieka. Oddziałują m.in. na procesy trawienia, pasażu jelitowego i na metabolizm składników odżywczych, wspomagają pracę układu immunologicznego, zapobiegają również rozwojowi szkodliwych bakterii. Mikrobiota jelitowa, jak każdy narząd fizjologiczny, narażona jest na różnego rodzaju dysfunkcje i choroby – najpowszechniejszą z nich jest dysbioza jelitowa, czyli zaburzenie równowagi bioty bakteryjnej. Co warto o niej wiedzieć?

Dysbioza jelitowa – co to jest?

Najprościej mówiąc, dysbioza jelitowa to każde gwałtowne zaburzenie bioty bakteryjnej w jelitach, które może odnosić się do:

  • spadku ogólnej liczby bakterii,
  • zmniejszenia liczby bakterii ochronnych i immunostymulujących,
  • ekspansji bakterii chorobotwórczych, czego efektem jest zmiana puli genów mikrobioty – zmiana mikrobiomu.

Zaburzenia mikrobioty jelitowej często prowadzą do niepożądanych konsekwencji wpływających na cały organizm i skutkujących występowaniem objawów chorobowych.

Dysbioza jelitowa – co na nią wpływa?

Mikrobiota jelitowa jest bardzo chwiejna, dlatego przejściowe, niegroźne okresy dysbiozy jelitowej zdarzają się każdemu z nas – mogą być chwilowe lub długotrwałe, mogą również dynamicznie eskalować z nieszkodliwych do poważnych. W tym przypadku kluczowa jest obserwacja organizmu i odpowiednio szybkie działanie.

Co ma największy wpływ na zmiany w obrębie mikroflory jelitowej?

  • dieta – w szczególności diety redukcyjne, żywność wysokoprzetworzona, mało urozmaicony jadłospis, diety nieodpowiednio zbilansowane, ubogie w błonnik pokarmowy,
  • przyjmowane leki, w tym głównie antybiotyki, inhibiotory pompy protonowej, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki antydepresyjne,
  • stres fizyczny i psychiczny,
  • używki (głównie alkohol i nikotyna),
  • zanieczyszczenia środowiska, szeroka industrializacja,
  • promieniowanie,
  • aktywność układu odpornościowego,
  • obecne choroby przewlekłe.

Co ważne, pojedynczy czynnik nie jest w stanie spowodować dysbiozy – mikrobiota jelitowa ma wrodzoną odporność i związaną z nią zdolność adaptacji do wahań dostępności składników odżywczych oraz zmian warunków środowiskowych. Groźne natomiast może być połączenie kilku czynników wywołujących kaskadę destabilizacji i negatywnie wpływających na organizm.

Dysbioza jelitowa – objawy

Do najczęstszych i najpowszechniej pojawiających się objawów dysbiozy jelitowej należą te ze stronu przewodu pokarmowego:

  • wzdęcia,
  • przelewanie w jelitach,
  • biegunki czy zaparcia.

Opisanym dolegliwościom często współtowarzyszą: zmiana konsystencji stolca, zgaga, utrata apetytu.

Dysbiozie w wielu przypadkach towarzyszą nie tylko dolegliwości jelitowo-żołądkowe. Wahania w mikroflorze jelitowej mogą przyczyniać się do rozwoju znacznie poważniejszych zaburzeń, także tych pozajelitowych. Przede wszystkim należą do nich nawracające infekcje, co wiąże się ze spadkiem funkcji obronnej śluzówek.

Dysbioza jelitowa – skutki

Długotrwała dysbioza jelitowa prowadzi do stałych zmian funkcjonowania bariery jelitowej i tkanki limfoidalnej związanej z jelitami (GALT), czyli systemu tkanek limfatycznych w obrębie przewodu pokarmowego, który jest częścią całego układu odpornościowego. Dzieje się tak poprzez umożliwienie przenikania strukturalnych składników bakterii, które aktywują szlaki zapalne i mogą przyczyniać się do rozwoju m.in. insulinooporności.

Nieleczona dysbioza jelit może prowadzić do wielu poważnych dolegliwości i chorób takich jak:

  • SIBO – zespół przerostu bakteryjnego,
  • choroby zapalne jelit (IBD, inflammatory bowel disease) – choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • zespół jelita drażliwego (IBS),
  • cukrzyca,
  • nieprawidłowa masa ciała,
  • nowotwory,
  • alergie i nietolerancje pokarmowe,
  • choroby autoimmunologiczne, m.in. celiakia, cukrzyca typu 1, Hashimoto, bielactwo czy stwardnienie rozsiane,
  • choroby układu krążenia,
  • zaburzenia psychiczne,
  • choroby układu odpornościowego,
  • choroby ośrodkowego układu nerwowego.

Dysbioza jelitowa – badanie

Nie od dziś mówi się o tym, że stan jelit ma ogromny wpływ na cały organizm, dlatego warto pamiętać, że wszelkie nieprawidłowości związane z mikrobiomem odbiją się na naszej ogólnej kondycji. Do objawów alarmowych, wymagających konsultacji lekarskiej, zaliczamy więc:

  • nieustępujące w nocy dolegliwości ze strony układu pokarmowego,
  • niezamierzoną utratę ciała,
  • przewlekłe stany podgorączkowe/gorączkę,
  • krew w stolcu,
  • niedokrwistość,
  • obecny opór w jamie brzusznej,
  • podwyższony (lub często także obniżony) poziom leukocytów.

W przypadku dysbiozy jelitowej nie istnieją uniwersalne schematy diagnostyczne – każde działanie powinno być indywidualnie dostosowane do konkretnego pacjenta.

Dysbioza jelitowa – leczenie

W momencie stwierdzenia dysbiozy jelitowej lekarz wdraża odpowiednie postępowanie lecznicze, uwzględniające stan zdrowia całego organizmu. W przypadku występowania SIBO niezbędna jest antybiotykoterapia mająca na celu eliminację przerostu bakteryjnego i uzupełnienie obecnych niedoborów żywieniowych.

Dla metod leczenia dysbiozy jelitowej coraz częściej podaje się stosowanie diety lowFODMAP. Wyjaśniamy jednak, że nie jest to standard postępowania, a sam temat wciąż jest dość kontrowersyjny. Otóż  dieta lowFODMAP może pomóc zminimalizować dolegliwości związane z dysbiozą. FODMAP oznacza bowiem fermentujące oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole, a te krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe i alkohole cukrowe często prowadzą do powstania dysbiozy. Usunięcie tych składników z diety zmniejsza fermentację i produkcję gazów w jelitach. Filarem diety lowFODMAP jest unikanie przetworzonych, ubogich w błonnik pokarmowy, nieświeżych, wzdymających i smażonych potraw. Należy jednak pamiętać o tym, że jest to dieta mocno eliminacyjna, która w dłuższej perspektywie może okazać się niedoborowa i ograniczyć pożądaną dla bakterii jelitowych pożywkę. Właśnie dlatego powinna być prowadzona ze szczególną uwagą przez doświadczonego dietetyka.

Dysbioza jelitowa – dieta

Co jeść przy dysbiozie jelitowej? Dieta wspierająca przywrócenie równowagi mikrobioty jelitowej powinna być przede wszystkim różnorodna, jak najbardziej urozmaicona i bogata w probiotyki. Do najważniejszych aspektów diety wspierającej zdrowie jelit zalicza się:

  • zmniejszenie spożycia cukru i węglowodanów prostych – transport glukozy jest uznawany za istotny mediator dysbiozy. Cukier stanowi świetną pożywkę dla bakterii patologicznych. Wzmaga fermentację i tym samym może sprzyjać występowaniu wzdęć, przelewania w jelitach i biegunek,
  • zwiększenie spożycia błonnika pokarmowego – przede wszystkim z warzyw. Błonnik pokarmowy wpływa na namnażanie się korzystnej mikrobioty jelitowej. Na szczególną uwagę zasługuje jego frakcja rozpuszczalna (zwiększa objętość masy stolca i skraca pasaż jelitowy, co ogranicza czas kontaktu strawionych cząstek pokarmowych ze ścianą jelita),
  • włączenie do diety żywności probiotycznej (fermentowane produkty mleczne, kiszone warzywa) – produkty te dostarczają naturalnych substancji probiotycznych,
  • odpowiednie nawodnienie – wspiera prawidłową perystaltykę przewodu pokarmowego – szczególnie polecana jest woda mineralna,
  • odpowiednia ilość snu oraz regularna aktywność fizyczna. Dbałość o te czynniki z pewnością pozytywnie wpłynie na stan jelit.

Zdrowa, zbilansowana i bogata w probiotyki dieta, codzienna porcja ruchu, zmniejszenie liczby czynników stresujących na co dzień i baczne obserwowanie swojego organizmu – te praktyki pozwolą Ci zapobiec dysbiozie jelitowej. Dbaj o siebie!

Koszyk
Symbol zastępczy
-
+
Symbol zastępczy
-
+
Całkowita kwota
3680,00 
Kontynuuj zakupy
2